TATLILAR
1-TATLILARIN BESLENMEDEKİ VE MÖNÜLERDEKİ YERİ:

Tatlılar şekerli yiyeceklerdir. Şekerli yiyecekler insanın belli başlı kalori kaynaklarındandır. Vücudun şeker ihtiyacını mönülerin sonunda verilen tatlılarla tamamladığımız gibi meyvelerden de vücut gerekli şekeri alabilir. Genellikle şekerler şu kaynaklardan alınır:

a-Tatlılarla alınan şeker (sakkoroz yani pancar ve şeker kamışından elde edilen şekerdir.)

b-meyvelerle alınan şeker (früktoz).

c-Üzümle alınan şeker(glikoz).

d-Sütle alınan şeker (laktoz).

e-Balla alınan şeker(früktoz ve glikoz) gibi şekerlerdir.

Şekerlerin içerisinde en tatlısı glikozdur. Ondan sonra sıra ile sakaroz ve glikoz ve laktoz gelir. Bileşimi sakaroz olan şekerle yapılan tatlılar,şekerlenirler. Bu bakımdan tatlı yapılırken şuruba mutlaka limon sıkmak gerekir. Limon sakaroz şekerini glikoz ve früktozu ayırır. Bu da şekerlenmeyi önler.

Bileşiminde glikoz ve früktoz olan şekerler katiyen şekerlenmez. Dışarıda satılan tatlıları şurubuna glikoz karıştırıldığı için bu tatlıların şekeri şekerlenmez. Şekerler karbonhidratlar grubuna girdiği için vücuda ısı ve enerji verir. Şekerli yiyeceklere Vücudun ihtiyacı fazla değildir. Çünkü vücuda ısı ve enerji veren yiyecekleri şekerlerden başka ekmek ve hububat ürünler ile yağlarla aldığımız için ihtiyaçtan fazla alınan bu çeşit besinler vücudun kilo almasına ve yağlanmasına sebep olur.

Şekerli yiyecekleri yemekten evvel yemek doğru değildir. Çünkü iştahı kapatarak diğer besin maddelerini almamıza mani olur. Tatlı yiyecekler umumiyetle yemeklerin sonlarında yenilecek olursa ağzın tat zevkini tatmin ettiği gibi vücudun şeker ihtiyacını karşılama gibi de faydası vardır. Daima ihtiyaçtan fazla alınan karbonhidratın yağı çevrilerek şişmanlığa sebep olduğunu hatırdan çıkarmamalıdır.

İnsanın günlük karbonhidrat ihtiyacı karşısında kesin bir bilgi yoktur. Çünkü normal beslenme adetlerimize göre bu problem değildir. Her günkü mönülerde yediğimiz ekmek, yağ,sebze,meyve ve tatlı yiyeceklerle bu ihtiyaç fazlasıyla karşılanır.

Tatlı yiyecekler yendikten sonra dişlerin mutlaka yıkanması gerekir. Çünkü diş aralarında kalan tatlı artıkları bakterilerin üremesine sebep olur. Bu da dişleri çürütür.

II- TATLILARIN HAZIRLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR:
Tatlıların hazırlanmasında dikkat edilecek noktalar tatlıların hazırlanma metotlarına göre değişir. Genellikle hamur tatlıları için şuruba ihtiyaç vardır. Şurubun hazırlanmasında dikkat edilecek noktalar şunlardır:

Şekerin üzerini iki parmak geçecek kadar su koymak lazımdır. Çünkü fazla konan su şurubun geç koyulaşmasına az konan su da şurubun şekerlenmesine sebep olur.

Şurubun kıvamı gelmek üzereyken içersine mutlaka limon suyu sıkınız. Limon şurubun şekerlenmesine mani olur.

Şurup hazırlanırken yalnız şeker eriyinceye kadar karıştırınız. Diğer zamanlardaki karıştırma şurubun şekerlenmesine sebep olur.

Şekerin kıvamı yapılacak tatlıların kıvamına göre değişir.

Lokma, hanım göbeği, baklava, kadayıf, vs.. gibi tatlıların şurubunun kıvamı şöyle anlaşılır. Şekeri karıştırdıktan sonra kaşığı şuruba batırıp çıkarınız, kaşıktan akan şurup damlaları hafif uzayarak akıyorsa şurubun kıvamı tamdır. Diğer bir anlama usulü de şudur. Şekerden bir damlayı baş parmağın üzerine koyunuz, damla yayılmadan duruyorsa şurubun kıvamı gelmiş demektir.

Şekeri karıştırırken daima, madeni kaşık kullanınız. Tahta kaşık ne kadar yıkanırsa yemek kokusu tahtaya siner. Şurup böyle bir kaşıkla karıştırılırsa şuruba kokusu siner.

Tatlılarda kullanılacak gereçlerden birinin sıcak diğerinin soğuk olması gerekir. Örneğin şurup soğuksa şuruba atılacak tatlının sıcak. Şurup sıcaksa şuruba atılacak tatlının soğuk olması gerekir.

Tatlıların şurubunun kıvamının tam olması gerekir. Şurup sulu olursa tatlıları yumuşatır. Koyu olursa da tatlı şurubu çekemez.

Bu noktalara dikkat edilerek hazırlanan şurupla yapılan tatlılar iyi netice verir. Tatlıların hazırlanmasında dikkat edilecek diğer hususlar örneklerde izah edildiği için buraya alınmamıştır.

III- TATLILARI HAZIRLAMA METODLARI :

Tatlılar genellikle 4 metotla hazırlanır.

Hamur tatlıları

Sütlü tatlıları

Meyveyle yapılan tatlılar

Çeşitli pudingler

Hamur tatlıları: Hamur tatlıları genel olarak 3 şekilde hazırlanır.

Pişirilerek yapılan hamur tatlıları: Örneğin hanım göbeği, istifade tatlısı, bademli hurma tatlısı, tulumba tatlısı vs. Bu

tatlıların hazırlanmaları hamur işleri bölümünde anlatılmıştır.

Un, irmik, yumurta, şekeri yoğurt vs. karıştırılarak yapılan tatlılar. Örneğin, revani, yoğurt tatlısı vs. gibi.

Mayalandırılarak yapılan tatlılar: Örneğin lokma, baba tatlısı, punçki vs.. gibi

Sütlü tatlılar: Sütle hazırlana hafif tatlılardır. Süte, yumurta, pirinç unu, jelatin vs.. karıştırılarak hazırlanırlar. Örneğin sütlaç

muhallebi, tez pişti, sofra kremi, bavaruva vs. tatlılar “süt ve sütten yapılan yiyecekler bölümünde sütle yapılan tatlılar anlatılmıştır.”

Meyveyle yapılan tatlılar: Kompostolar, pelteler gibi tatlılardır. Meyvenin kendisi ve suyu şekerli suyla karıştırılarak

hazırlanan hafif tatlılardır. Bilhassa sıcak yaz günlerinde yemeklerin sonlarında yenen soğuk bir komposto ve pelte çok hoşa gider.

Pudingler: Çeşitli gereçler süt, yumurta ve yağ karıştırılıp puding kalıplarına konup su buharında veya fırında pişen hafif tatlılardır.

Hazırlama şekilleri örneklerde daha geniş olarak izah edilmiştir.

IV-TATLILARIN GÖRÜNÜŞ VE LEZZETLERİNİ ARTTIRMA YOLLARI:

Tatlıların görünüş ve lezzetlerini arttırmak için, tatlı garnitürleri ve salçaları dediğimiz çeşitli gereçler kullanılır.

Tatlı garnitürleri şunlardır:

Ceviz, fındık, fıstık, badem, kaymak, kestane püresi, dondurmalar vs.. gibi gereçlerdir. Bunlar hamur tatlılarının içine veya üzerine konmak suretiyle kullanılırlar. Dondurma, kaymak, kestane püresi vs.. tatlı tabaklara konduktan sonra yanına veya üzerine konularak servis yapılırlar. Örneğin: Dondurmalı tavuk göğsü vs.. gibi.

Tatlı salçaları:

Tatlı salçaları, meyve, çikolata, kakao vs.. ile hazırlanırlar. Tatlılar servis tabağına konduktan sonra yanına veya üzerine dökülmek suretiyle kullanılırlar. Örneğin: kayısı salçası bavurava denilen sütlü tatlının üzerine dökülerek servis yapılır. Çikolata salçası ise puding istifade tatlısı vs. ile kullanılır.

Örneklerde nasıl hazırlandıkları ve nerelerde kullanıldıkları izah edilmiştir.

Tatlı örnekleri
1.Tulumba tatlısı 11.Baba tatlısı

2.Tel kadayıf 12.Nemse baklavası

3.Ekmek kadayıf 13.Şekerpare

4.Yassı kadayıf 14.Gözleme tatlısı

5.İrmik helvası 15.Yağsız revani

6.Un Helvası 16.Yağlı revani

7.İrmik Lokması 17.İstifade tatlısı(profiterol)

8. Hanım göbeği 18.Krep süzet

9.Saray lokması 19.Yoğurt tatlısı

10.Bademli hurma tatlısı 20. Cevizli güllaç

Meyve tatlıları:

21.Ayva kompostosu 30.Limon peltesi

22.Elma “ 31.Vişne “

23.Armut “ 32.Çilek “

24.Kayısı “ 33.Burmalı elma tatlısı

25.Çilek “ Pudingler:

26.Vişne “ 34.Ekmekli puding

27.Şeftali “ 35.Fındıklı “

28.Portakal “ 36.Pirinçli “

29. Portakal peltesi